AI, ngày tôi mới bắt đầu
Lâu lắm rồi cũng không viết gì nghiêm túc. Do là gì cũng chỉ đi sau, học theo các anh các bạn đi trước mà làm. Nên nhiều khi viết ra rồi tự thấy chán. Nay chắc cứ tản mạn chút cho vui.
Giai đoạn ráp code
Ai cũng biết thì AI từ thời ChatGPT và Midjourney là đời đầu. Lúc đó mình loanh quanh chỉ tạo ảnh, mà ảnh sinh ra rõ ràng là nhìn nó giả trân rồi, lại sinh ra không nhất quán — sáng nhân vật mặc áo xanh, chiều đã thành áo đỏ. Mình biết thời điểm đó có người kiên trì vẫn tạo được đáp ứng công việc nhất định, nhưng mình không kiên nhẫn đi sâu cho lắm.
Còn đối với code, cũng xoay quanh cũng chỉ chat hỏi đáp đơn giản. Hỏi xong thì copy từ chat dán vào dự án WordPress rồi chạy thôi. Lâu lâu lấy ra soạn vài cái thông báo cho cty rồi là hết. Một cái đoạn code 20 dòng đôi khi mất nửa buổi mới chạy đúng.
Đợt làm content SEO thì thấy nội dung tạo ra đọc cũng không hay, cứ bị chung chung ba phải.
Mãi thời gian gần đây, cuối 2025 thì có nghe bạn bè và trên mạng kể chuyện "AI đã có thể tự code được một dự án hoàn chỉnh". Lúc đó mình không tin, phần cũng không biết là làm thế nào. Vì kinh nghiệm cũ là chat 10 lần code vẫn không chạy đúng, sai cú pháp đã đành, sai luôn cả ý tưởng kiến trúc, sai ngữ cảnh. Nên cũng không buồn tìm hiểu.
Tâm thế lúc đó: AI = công cụ tra cứu nhanh hơn Stack Overflow. Hết.
Cursor — bước rẽ đầu tiên
Rồi mãi đến cuối năm, cũng thử xuống tiền trả gói trả phí cho Cursor. Lúc đó cũng không biết làm gì trước, nôm na cũng cũng kiểu làm lại cái bánh xe — hay là thử làm cái phần mềm workspace cho cty, kiểu cái dashboard mà mọi người hay thấy đầy rẫy trên Facebook bây giờ ấy.
Nhưng sau khi thử xây dựng với kiến trúc rõ ràng, và nó chạy được trên localhost thật :)), thì mình bắt đầu có mục tiêu rõ hơn: làm đầy đủ giao diện, chức năng cơ bản chỉnh chu thay cho mô hình cũ: Google Form + App Script (do ChatGPT viết) + thông báo format qua Telegram.
Thực sự lúc đó Cursor với các model tích hợp làm rất nhanh. Thật sự là một bước tiến thật so với cách làm trước đây trong trí tưởng tượng.
Tại sao không phải các phần mềm quản trị có sẵn?
Vì team mình:
- Chat trên Telegram. Phần mềm có chat riêng → thừa.
- Drive thì dùng Google nhưng không xài chat đó → phần mềm có lưu trữ → thừa.
- Quy trình nội bộ chỉ có thanh toán + nghỉ phép duyệt online, chẳng cần giấy tờ xin xỏ gì.
Phần mềm đóng gói thú thật là cái thì thừa, cái thì thiếu. Cái thừa là tính năng. Cái thiếu, nói ra... là thiếu tiền, hehe.
Phần mềm đóng gói đắt vì bán cho doanh nghiệp đại trà. Mình tự build vì biết chính xác cty mình cần gì + không cần gì. Đổi chác hợp lý: tiết kiệm tiền thuê bao, đổi lại tốn thời gian tự làm. Với AI bên cạnh, "thời gian tự làm" giảm xuống một mức không tưởng tượng được trước đó.
Claude Code và cú sốc đầu đời
Code Cursor đang thấy là cũng đang ngon rồi, sau đó mình thấy anh Tony chia sẻ nhiều (sau đây gọi tắt là "người anh") hành trình build với Claude của ảnh. Ban đầu mình không thử, cũng chỉ nghĩ "Claude với ChatGPT khác gì đâu".
Mãi sau một thời gian cuốn quá nên không chịu nổi xuống tiền mua thử gói Claude Pro. Nhá nhá 3-4 câu là chạm giới hạn. Cú sốc đầu đời —> post luôn lên Facebook than thở.
Cũng ngay sau đó, theo người anh nói thì "gói đó để dạo chơi thôi, không làm đủ cái gì cả". Mình đành cắn răng nâng gói Max x5.
Và câu chuyện bắt đầu sau đó cho đến hôm nay — chuỗi ngày chìm đắm. Thử build 1 dự án phụ mới thì thấy nó làm chuẩn hơn, code sạch hơn Cursor. Vậy là lại rảnh rỗi sinh nông nổi — refactor lại cái app quản lý cty với Claude Code.
Từ thời điểm đó trở đi, lâu lâu là có update. Claude Code phát triển quá nhanh, có khi sáng mở mắt ra là có đồ chơi mới. Sub-agents. Hooks. MCP servers. Skills. Background tasks. Plan mode. Mỗi cái cập nhật làm thay đổi cách mình làm việc một lần.
Áp dụng vào quá trình của team dev
Rồi mình bắt đầu đem áp dụng cho team dev, đồng thời cũng tự làm mấy công cụ nhỏ phục vụ dự án — script đảo cột Excel theo logic phức tạp, script thay thế văn bản trong docx giữ định dạng, dây chuyền pandoc xuất PDF tiếng Việt sạch. Mỗi cái mất 10-30 phút làm. Tiết kiệm 1-2 tiếng mỗi lần dùng.
Sau này tiếp tục theo học thêm chỗ người anh kia, khai thác thêm rất nhiều khía cạnh khi sử dụng AI mà mình không tự nghĩ ra. Điều phối nhiều phiên song song. Bộ nhớ hệ thống. Giao tiếp hộp thư giữa các tác nhân. Lệnh tắt tuỳ chỉnh. Mỗi cách làm là một lần mở rộng tư duy.
Thực sự đến giờ phút này, mình không biết nói gì hơn, chỉ thấy như có AI bên cạnh thì bản thân được x2, x5 năng suất.
Có lúc mình bị khủng hoảng vì các kết quả nó mang lại — nhìn lại một tuần qua thấy mình giao 5 tính năng cho 3 khách mà không nhớ ngày nào ăn gì. Phần về tâm lý kiểu vừa đã, vừa lo, vừa sợ → đại loại không biết bị gì.
Trợ lý đắc lực — nhưng sơ hở là "cụt tay"
Một trợ lý đắc lực mà nếu hơn 1 năm trước phải 2-3 người cộng lại mới giải quyết hết công việc. Junior dev cho code. Trợ lý cá nhân cho vận hành. Chuyên viên phân tích cho dữ liệu. Bây giờ một mình AI + một mình mình = nguyên cái cty mini.
Tuy nhiên phải nuôi mỗi tháng. Trợ lý mệt = mình nghỉ luôn. Mấy anh em hay gọi là "cụt tay". Một sáng giao diện lập trình chạm giới hạn, một sáng mô hình bị giảm công suất, một sáng nhà cung cấp triển khai lỗi — cả quy trình đứng. Mình tập quen với cảm giác "phải có kế hoạch dự phòng" — vẫn biết git dòng lệnh tay, vẫn nhớ cú pháp SQL, vẫn không quên đọc tài liệu gốc.
Bản thân từ chỗ sắp lạc hậu với nghề dev, giờ mình xài được git, biết docker là cái gì, triển khai bao nhiêu là thứ. Khoảng cách giữa "biết khái niệm" và "thật sự dùng được" — AI hoàn toàn lấp được.
Nhưng cái biết lý thuyết — vẫn phải là của mình. Trợ lý đắc lực không thay được người biết hỏi đúng câu.
Vợ hỏi: hôm nay ăn gì?
Bây giờ ngay cả việc vợ mình hỏi "hôm nay ăn gì", mình cũng tính vibe luôn 1 trang lên — sẵn lịch tuần + thực đơn + combo đi chợ + nguyên liệu mua ở đâu + giá tham khảo + cảnh báo món nào ngày này không nên ăn vì hôm trước đã ăn rồi.
Vì câu hỏi này nó khó còn hơn làm mấy dự án code =)). Code có yêu cầu rõ ràng. Vợ hỏi "ăn gì" — yêu cầu là gì? Là "không phải món hôm qua, không quá cay vì con không ăn được, không quá đắt vì cuối tháng, không quá lâu vì 7 giờ tối có cuộc họp với khách, không quá đơn giản vì muốn đổi không khí".
Yêu cầu đó dài hơn cả tài liệu sản phẩm của một startup. May mà AI hiểu được ngữ cảnh.
Ngày mới bắt đầu, đôi khi không phải lúc mặt trời mọc. Có khi là lúc bạn nhận ra mình không cần phải làm một mình nữa — chỉ cần biết hỏi đúng câu.